ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΜΑΥΡΗ ΤΡΥΠΑ.

Για τις ΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΙΣΘΗΣΕΙΣ είχαμε μιλήσει σε δύο μας σημειώματα που μας έστειλε ο Στέφανος.

Το ένα ήταν το ΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΙΣΘΗΣΕΙΣ (Visual Illusions) και το άλλο το TRAIN THE NVG TRAINERS.

Σε εκείνα τα σημειώματα (που στο πρώτο συνοπτικά αλλά ειδικά το δεύτερο ειδικοποιημένα)  δεν φέραμε και πολλά παραδείγματα.

Σήμερα αφού πούμε πολύ λίγα λόγια για μία από τις παραισθήσεις – την Black Hole Illusion – θα φέρουμε και ένα παράδειγμα, από – δυστυχώς – πραγματικό περιστατικό ενός ατυχήματος καναδέζικου Ε/Π, για να δέσουμε την θεωρία με την πράξη.

Vol3-13

Η παραίσθηση της ‘’μαύρης τρύπας’’ (Black Hole Illusion) είναι μια παραίσθηση που μπορεί να μας συμβεί κατά τη διάρκεια μιας νυκτερινής τελικής προσέγγισης (νύκτα χωρίς αστρικό φωτισμό ή φωτισμό από το φεγγάρι) που η τελική της περνά πάνω από υδάτινη επιφάνεια ή πάνω από μη φωτιζόμενο έδαφος και  καταλήγει σε ένα φωτιζόμενο διάδρομο ή πεδίο προσγείωσης πέρα από το οποίο ο ορίζοντας δεν είναι ορατός. Στις καταστάσεις αυτές μπορεί να μας συμβεί να θεωρούμε (από την παραίσθηση), ότι έχουμε ύψος  πολύ υψηλό για την τελική, την οποία αν πιστέψουμε βέβαια θα προσπαθήσουμε να μειώσουμε το ύψος, να μειώσουμε δηλαδή την γωνία κατολισθήσεως.

Σύμφωνα με μία μελέτη της Π.Α των ΗΠΑ με τίτλο: Running Head: BLACK HOLE ILLUSION, που μπορούμε να την κατεβάσουμε από εδώ, ο αποπροσανατολισμός της οπτικής αντίληψης του χώρου ορίζεται κατά Gillingham ως:

«μία λανθασμένη αίσθηση της θέσης κάποιου και της κίνησης κάποιου ως προς το επίπεδο
την επιφάνεια της γης. »

Η ίδια μελέτη τονίζει ότι:

«Ο αποπροσανατολισμός της οπτικής αντίληψης του χώρου αναφέρεται συχνά ως ένας παράγοντας που συμβάλλει σε αεροπορικά ατυχήματα. Η ψευδαίσθηση της μαύρης τρύπας, μία ψευδαίσθηση που εμφανίζεται σε εδάφη που δεν έχουν πολλά ή δεν έχουν καθόλου χαρακτηριστικά σημεία, είναι από τα κυριότερα είδη αποπροσανατολισμού της οπτικής αντίληψης του χώρου, που βιώνουν οι πιλότοι. Το έδαφος που περιβάλλει το σημείο ή τον διάδρομο προσγειώσεως, μπορεί να δώσει στον χειριστή την εντύπωση ότι έρχεται ψηλός (προσεγγίζει με μεγαλύτερη της κανονικής γωνίας) και αυτό να τον κάνει να διορθώσει την γωνία διορθώνοντας  την σε μικρότερη, πολλές φορές και με απότομους χειρισμούς,  που ίσως δεν του εξασφαλίζει την απόσταση ασφαλείας από τα υπάρχοντα εμπόδια στο ίχνος προσέγγισης»

Αυτά λέγαμε τότε και συμπληρώνουμε και σήμερα.

Σήμερα όμως θα δούμε – δυστυχώς – ποια ήταν η κατάληξη από μία τέτοιου είδους παραίσθηση.

Τα στοιχεία τα πήραμε από την επίσημη διερεύνηση ενός ατυχήματος καναδέζικου Ε/Π που εκτελούσε αεροδιακομιδή και βρίσκονται στην Final Report A08O0029 που μπορεί να την κατεβάσετε αν κτυπήσετε τον παραπάνω σύνδεσμο.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ

a08o0029-01

Στις 8 Φεβρουαρίου 2008 λοιπόν ένα Ε/Π S-76A εκτελώντας αποστολή αεροϋγειονομίου πήγε να βρει ένα ασθενοφόρο  για να παραλάβει ασθενή από ένα εγκεκριμένο ελικοδρόμιο  στη πόλη Temagami του Ontario του Καναδά. Στις 22:02 ενώ είχε μπει στην τελική για προσγείωση στο ελικοδρόμιο Snake Lake Helipad, με συνθήκες νυκτερινής πτήσης όψεως, κατέπεσε σε δασωμένη έκταση, και κατεστράφη πλήρως. Με την πτώση σου πλάγιασε στην αριστερή του πλευρά και οι τρεις από τους τέσσερεις επιβαίνοντες τραυματίσθηκαν σοβαρά.

Το Ε/Π είχε διανύσει μιαν απόσταση περίπου 60 ΝΜ με ύψος πτήσεως τα 2.500 πόδια και ορατότητα 4-5 στατικά μίλια, η δε πτήση του ήταν χωρίς προβλήματα μέχρι την έναρξη της τελικής. Μάλιστα από τις συνομιλίες των χειριστών, αυτοί συζητούσαν για θέματα που είχαν σχέση με την πτήση, το δε τελευταίο 1,5 λεπτό ο χειριστής που χειριζόταν το Ε/Π (που ήταν και πιο έμπειρος (3.107 ώρες πτήσης από τις οποίες 2.267 στον τύπο), εξηγούσε στον χειριστή που δεν χειριζόταν το Ε/Π βήμα-βήμα τις διαδικασίες για μια νυκτερινή προσέγγιση αλλά και τις επιπτώσεις από την παραίσθηση της ‘’μαύρης τρύπας’’.

Το ελικοδρόμιο Snake Lake Helipad βρισκόταν στην ΝΑ άκρη της πόλης, είχε υψόμετρο 997 πόδια (ASL), επιφάνεια 100 επί 100 ποδών από άσφαλτο και υπήρχε η δυνατότητα στις τέσσερεις γωνίες του, αφού αυτό θα ζητιόνταν από το πλήρωμα (στη περίπτωσή μας δεν ζητήθηκε), να ανάψουν επιπλέον φώτα για διευκόλυνση της προσγείωσης

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ

a08o0029-02_700

Το Ε/Π προσέγγισε το ελικοδρόμιο από ΝΔ κατεύθυνση με πορεία περίπου 048°M και προσέκρουσε πάνω στα δένδρα σε ένα σημείο που αυτά τελειώνανε στην ακτή μιας λίμνης που μεσολαβούσε μέχρι το ελικοδρόμιο. Το σημείο πρόσκρουσης απείχε από αυτό 814 πόδια. Τα δένδρα στο σημείο της πρόσκρουσης είχαν ύψος 40 ποδών, ευρισκόταν προς την κατωφέρεια ενός λόφου και απείχαν περίπου 70 πόδια από την ακτή που άρχιζε η λίμνη. Σε τελική ανάλυση το μέσο ύψος των κορυφών των δένδρων βρισκόταν 50 πόδια υψηλότερα από το ελικοδρόμιο.

Η κάθοδος του Ε/Π στα δένδρα ήταν σχεδόν κάθετη με πολύ μικρή εμπρόσθια κίνηση και η μύτη του Ε/Π όταν αυτό ακούμπησε το έδαφος απείχε από την ακτή της λίμνης περίπου 15 πόδια. Η ζημιά των δένδρων από το στροφείο ήταν όσο ακριβώς και η διάμετρός του ( 44 πόδια) και τα δένδρα που ήλθαν σε επαφή με το Ε/Π όσο αυτό ‘’βυθιζόταν μέσα σε αυτά’’ έφεραν ίχνη καψαλίσματος, που δηλώνει ότι τη στιγμή της πρόσκρουσης, ο κινητήρας δούλευε.

Όπως ήταν φυσικό η διερεύνηση στράφηκε στον τρόπο χειρισμού του Ε/Π από το πλήρωμα.

Το ελικοδρόμιο του Snake Lake, βρισκόταν στην ΒΑ πλευρά της πόλης και μάλιστα το ίχνος προσέγγισης σε αυτό αφού πρώτα περνούσε πάνω από τη φωτισμένη επιφάνεια της πόλης, στη συνέχεια περνούσε πάνω από μία χωρίς φώτα περιοχή με ελάχιστα χαρακτηριστικά σημεία. Επιπλέον αμέσως μετά τα φώτα της πόλης, άρχιζε ένας λόφος δασωμένος  με ψηλά δένδρα, που επέβαλε τον σχεδιασμό (όπως και ήταν δημοσιευμένος) μιας βαθείας προσέγγισης 8° που επέτρεπε τη διέλευση με ασφάλεια, των αναφερόμενων εμποδίων.

Η όλη λοιπόν μορφολογία οδηγούσε τη διερεύνηση σε σκέψεις – που όπως θα δούμε τεκμηριώθηκαν – της παραίσθησης λόγω του φαινομένου της ‘’μαύρης τρύπας’’.

Από την ανάλυση των στοιχείων που βρέθηκαν κατά τις απομαγνητοφωνήσεις διαπιστώθηκαν τα παρακάτω:

Το πλήρωμα εφήρμοσε όσα προβλεπόταν από τις ΒΟΕ της εταιρείας για τη συγκεκριμένη προσέγγιση. Δηλαδή επιβεβαιώθηκε ότι κατά τη διάρκεια της βαθείας προσεγγίσεως είχε επιτευχθεί γωνία κατολισθήσεως 8°, ο χειριστής που δεν πετούσε το Ε/Π, παρακολουθούσε και ενημέρωνε τον χειριστή που πετούσε το Ε/Π για το ύψος, την ταχύτητα αέρος και την απόσταση από το ελικοδρόμιο.

Όμως  ο χειριστής που πετούσε το Ε/Π, δεν είχε ρυθμίσει το ραδιοϋψόμετρο στα 150 ft, που προβλεπόταν από τις ΒΟΕ της εταιρείας του. Εάν το είχε κάνει, η προειδοποιητική αφή του φωτός αλλά και το ηχητικό σήμα για LOW, θα ήταν ένα επιπρόσθετο μέτρο να ελέγξει το πλήρωμα ότι κατεβαίνει με μεγαλύτερο ρυθμό και πολύ πιο νωρίς, από το κανονικό για το ελικοδρόμιο.

Η όλη διάρκεια από την έναρξη της προσέγγισης μέχρι την πρόσκρουση του Ε/Π στα δένδρα, διήρκεσε 1,5 λεπτά. Κατά τον χρόνο αυτόν η προσοχή του χειριστή που πετούσε το Ε/Π μοιράσθηκε στον χειρισμό του Ε/Π αλλά και στο να εξηγεί στον  χειριστή που δεν πετούσε το Ε/Π, τι κάνει κάθε στιγμή, τι πρέπει να παρατηρεί ειδικά σε μια βαθεία προσέγγιση που ενέχει τον κίνδυνο της παραίσθησης.

Σε κάποιο σημείο χειριστής που πετούσε το Ε/Π ακούσθηκε να επιβεβαιώνει ότι ήταν μισό μίλι από το ελικοδρόμιο και σε ύψος 500 ft, αλλά και να λέει ότι ήταν πολύ ψηλός και γι’ αυτό αύξησε το βαθμό καθόδου. Αυτό βέβαια είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση των στροφών του κυρίου στροφείου και όπως φάνηκε από την απομαγνητοφώνηση έκανε την αντίστροφη κίνηση για να ξαναφέρει τις στροφές στα πράσινα, έλκοντας το σύνθετο, δευτερόλεπτα πριν την πρόσκρουση.

Από την ερμηνεία των οργάνων, μέσα από τον καταγραφέα πτήσεως, η κάθοδος του Ε/Π από το ύψος των 500 ποδών μέχρι την πρόσκρουση στα δένδρα, έγινε μέσα σε 21,5 δευτερόλεπτα που σημαίνει ότι ο βαθμός καθόδου εκείνη τη στιγμή ήταν 1400 ft/min, πολύ μεγαλύτερος από τον προβλεπόμενο από τις ΒΟΕ βαθμό καθόδου που ήταν 750 ft/min.

Αυτή η απότομη αύξηση του βαθμού καθόδου ήταν και το αίτιο της πρόσκρουσης του Ε/Π στα δένδρα, χωρίς καν να καταλάβει το πλήρωμα τι ακριβώς είχε συμβεί.

ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΣΥΜΒΑΛΛΟΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ.

Ο χειριστής που πετούσε το Ε/Π πιθανότατα επηρεάσθηκε από τον αποπροσανατολισμό της οπτικής αντίληψης του χώρου και θεώρησε ότι το ύψος προσέγγισης του ελικοπτέρου ήταν πολύ υψηλό. Καθώς επηρεάσθηκε από αυτήν την λάθος εκτίμηση-παραίσθηση, έκανε την αντίθετη από την σωστή, διόρθωση, με αποτέλεσμα το ελικόπτερο να κατέβει χαμηλότερα από όσο έπρεπε και να προσκρούσει στα δέντρα, μόλις  814 πόδια πριν από το ελικοδρόμιο.

Είναι πιθανό να είχε αποσπασθεί η προσοχή των χειριστών κατά τη διάρκεια της κρίσιμης φάσης της προσέγγισης και να μην αντιλήφθηκαν ότι το ελικόπτερο είχε παρεκκλίνει από την προβλεπόμενη γωνία προσέγγισης και τα συνιστώμενα από τις ΒΟΕ στοιχεία πτήσης (ταχύτητα, βαθμός καθόδου).

ΠΗΓΗ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • ΤΑ ΠΟΣΤΕΡ ΤΟΥ 2009.

    Δεκέμβριος 2009

    Νοέμβριος 2009

    FOD 2009_11

    Οκτώβριος 2009

    HUMAN FACTOR

    Σεπτέμβριος 2009

    DAZZLERS 1

    Αύγουστος 2009

    dynamic rollover poster greeka

    ΙΟΥΛΙΟΣ 2009

    ΕΙΣΑΙ ΤΟΣΟ ΧΑΖΟΣ ΟΣΟ ΦΑΙΝΕΣΑΙ..!!!

    ΕΙΣΑΙ ΤΟΣΟ ΧΑΖΟΣ ΟΣΟ ΦΑΙΝΕΣΑΙ..!!!

    ΙΟΥΝΙΟΣ 2009

    ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΑΕΡ. ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ

    ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΑΕΡ. ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ

    ΜΑΪΟΣ 2009

    ΚΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

    ΚΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

    ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2009

    Η ΣΥΜΜΟΡΙΑ ΤΩΝ 12.

    Η ΣΥΜΜΟΡΙΑ ΤΩΝ 12.

    ΜΑΡΤΙΟΣ 2009

    T/R+TREE = TROUBLE !

    T/R+TREE = TROUBLE !

    ΤΑ ΠΟΣΤΕΡ ΤΟΥ 2013.

    Ιανουάριος 2013

    Χωρίς τίτλο

    Hires εδώ

    Φεβρουάριος 2013

    ΠΟΣΤΕΡ ΦΕΒ 2013

    Hires εδώ

    Μάρτιος 2013

    Χωρίς τίτλο2

    Hires εδώ

    Απρίλιος 2013

    Χωρίς τίτλο

    Hires εδώ

    Μάϊος 2013

    ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΒΕΓΓΑΛΙΚΩΝ002

    Hires εδώ

    Ιούνιος 2013

    Χωρίς τίτλο

    Hires εδώ

    Ιούλιος 2013

    Χωρίς τίτλο2Hires εδώ

    Αύγουστος 2013

    Χωρίς τίτλοHires εδώ

    Σεπτέμβριος 2013

    Χωρίς τίτλοHires εδώ

    Οκτώβριος 2013

    cf87cf89cf81ceafcf82-cf84ceafcf84cebbcebf2Hires εδώ

    Νοέμβριος 2013

    Χωρίς τίτλο2Hires εδώ

    Δεκέμβριος 2013

    Χωρίς τίτλο1Hires εδώ

  • ΤΑ ΠΟΣΤΕΡ ΤΟΥ 2010.

    Δεκέμβριος 2010


    Νοέμβριος 2010


    Οκτώβριος 2010

    Σεπτέμβριος 2010

    Αύγουστος 2010

    Ιούλιος 2010

    Ιούνιος 2010


    Μάϊος 2010

    Απρίλιος 2010

    Μάρτιος 2010

    Φεβρουάριος 2010

    Ιανουάριος 2010


    ΤΑ ΠΟΣΤΕΡ ΤΟΥ 2014.

    Ιανουάριος 2014

    Poster_2014-01Hires εδώ

    Φεβρουάριος 2014

    Χωρίς τίτλοHires εδώ

    Μάρτιος 2014

    Χωρίς τίτλο1Hires εδώ

    Απρίλιος 2014

    Χωρίς τίτλο3Hires εδώ

    Μάϊος 2014

    Χωρίς τίτλοHires εδώ

    Ιούνιος 2014

    Hires εδώ

    Ιούλιος 2014

    Χωρίς τίτλο2Hires εδώ

    Αύγουστος 2014

    Hires εδώ

    Σεπτέμβριος 2014

    Hires εδώ

    Οκτώβριος 2014

    ΠΟΣΤΕΡ ΟΚΤ

    Hires εδώ

    Νοέμβριος 2014

    Hires εδώ

    Δεκέμβριος 2014

    Poster_2014-12

  • ΤΑ ΠΟΣΤΕΡ ΤΟΥ 2011.

    Δεκέμβριος 2011

    HiRes εδώ

    Νοέμβριος 2011

    HiRes εδώ

    Οκτώβριος 2011

    HiRes εδώ

    Σεπτέμβριος 2011

    HiRes εδώ

    Αύγουστος 2011

    HiRes εδώ

    Ιούλιος 2011

    HiRes εδώ

    Ιούνιος 2011

    HiRes εδώ

    Μάϊος 2011

    HiRes εδώ

    Απρίλιος 2011

    HiRes εδώ

    Μάρτιος 2011

    HiRes εδώ

    Φεβρουάριος 2011

    HiRes εδώ

    Ιανουάριος 2011

    HiRes εδώ

    ΤΑ ΠΟΣΤΕΡ ΤΟΥ 2015.

    Ιανουάριος 2015

    2015-1 ΠΟΣΤΕΡ1Hires εδώ

    Φεβρουάριος 2015

    2015-2 POSTERHires εδώ

    Μάρτιος 2015

    Χωρίς τίτλοHires εδώ

    Απρίλιος 2015

    Χωρίς τίτλοHires εδώ

    Μάϊος 2015

    Χωρίς τίτλοHires εδώ

    Ιούνιος 2015

    Χωρίς τίτλοHires εδώ

    Ιούλιος 2015

    Χωρίς τίτλοHires εδώ

    Αύγουστος 2015

    Χωρίς τίτλοHires εδώ

    Σεπτέμβριος 2015

    8415961Hires εδώ

    Νοέμβριος 2015

    Χωρίς τίτλοHires εδώ

    Δεκέμβριος 2015

    keep-calm-and-have-a-safe-flight-45Hires εδώ

  • ΤΑ ΠΟΣΤΕΡ ΤΟΥ 2012.

    Δεκέμβριος 2012

    Hires εδώ

    Νοέμβριος 2012

    Hires εδώ

    Οκτώβριος 2012

    Hires εδώ

    Σεπτέμβριος 2012

    Hires εδώ

    Αύγουστος 2012

    Hires εδώ

    Ιούλιος 2012

    Hires εδώ

    Ιούνιος 2012

    Hires εδώ

    Μάιος 2012

    Hires εδώ

    Απρίλιος 2012

    Hires εδώ

    Μάρτιος 2012

    Hires εδώ

    Φεβρουάριος 2012

    Hires εδώ

    Ιανουάριος 2012

    HiRes εδώ

Αρέσει σε %d bloggers: