Κατά την διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου πολέμου επικράτησαν δύο σχολές (δόγματα) σχετικά με την εκπαίδευση των χειριστών.
Η μία σχολή, αυτή των Αμερικάνων, μετά από 1-1,5 χρόνο πολεμικής εμπειρίας, έφερναν πίσω στην πατρίδα χειριστές από το μέτωπο για να τους κάνουν εκπαιδευτές, ενώ η άλλη σχολή, αυτή των Γερμανών και των Ιαπώνων, κρατούσαν τους έμπειρους χειριστές στον πόλεμο.
Ποια σχολή ήταν η πιο αποτελεσματική, δεν μπορεί κανείς να πει με βεβαιότητα.
Και οι δύο είχαν τα υπέρ και τα κατά τους.
Παρακολουθώντας πάμπολλα ιστορικά αρχεία θα τολμούσα να πω ότι σε ποσοστό 60 υπέρ και 40 κατά, οι Αμερικάνοι έκαναν το σωστό.
Οι νέοι χειριστές εκπαιδεύονταν από έμπειρους «μπαρουτοκαπνισμένους» εκπαιδευτές διδασκόμενοι τις τακτικές της μάχης του εχθρού. Αυτό είχε επίσης και θετικές ψυχολογικές επιδράσεις επάνω στους εκπαιδευόμενους, διότι έβλεπαν ότι ο εκπαιδευτής τους δεν είναι ένας τυχαίος αλλά κάποιος που ήρθε από το μέτωπο ο οποίος είδε και έκανε πολλά.
Ήρθε από τον real world και διδάσκει the real thing.
Από την άλλη πλευρά όμως, οι Γερμανοί και οι Ιάπωνες κρατώντας τους έμπειρους χειριστές στον πόλεμο, είχαν μεν το πλεονέκτημα στις αερομαχίες, αλλά σε περίπτωση απώλειας έχαναν έναν ACE.
Άλλωστε και οι έμπειροι, ακόμη και σε καιρό πολέμου, χρειάζονται ξεκούραση. Η γνώση λοιπόν αυτών των χειριστών πήγαινε στα …….αζήτητα.
Οι Αμερικάνοι, ακόμη και σήμερα ακολουθούν την ίδια σχολή επιλογής εκπαιδευτών.
You learn from the best.
Στην πολιτική αεροπορία τα πράγματα είναι διαφορετικά.
Αμέτρητα ιδιωτικά σχολεία σε όλο το κόσμο, εκπαιδεύουν νέους. Αυτοί οι νέοι μετά την ολοκλήρωση της επαγγελματικής τους εκπαίδευσης παίρνουν και το πτυχίο του εκπαιδευτού και γίνονται εκπαιδευτές. Είναι η μόνη λύση για κάποιον νέο να βάλει ώρες παίρνοντας και κάποια χρήματα σαν αμοιβή μέχρι να βρει κάτι καλύτερο. Καμία ιδιωτική εταιρεία δεν σου δίνει δουλειά με 250 ώρες.
Σε αυτήν τη μέθοδο εκπαίδευσης είμαι κάθετα αντίθετος.
Ένας νέος χειριστής με 200-250 ώρες να γίνετε εκπαιδευτής ?…… μου θυμίζει την παροιμία «τυφλός- τυφλόν οδηγεί αμφότεροι εις λάκκον πορεύονται». Αυτός είναι ο κανόνας. Υπάρχουν όμως και σχολεία τα οποία διαθέτουν εμπειρότατους εκπαιδευτές οι οποίοι εργάζονται σε αερογραμμές η άλλες εταιρείες και συγχρόνως είναι και εκπαιδευτές.
Σε αυτά τα σχολεία βέβαια το κόστος είναι υψηλό.
Υπάρχουν όμως.
Δυστυχώς, αυτό είναι η εξαίρεση.
Πολλοί μπορεί να πουν ότι δεν είναι έτσι, οι νέοι εκπαιδευτές έχουν όρεξη και ζήλο για την δουλειά τους, προσπαθούν και στο κάτω κάτω αν δεν ήταν καλοί, τα αεροπλάνα έπρεπε να πέφτουν καθημερινά σαν τα ….τρυγόνια.
Σε απάντηση όλων αυτών των αντιρρήσεων έχω να πω το εξής.
Όλοι γνωρίζουμε από τις στατιστικές αλλά και από τις προσωπικές μας εμπειρίες ότι ένας χειριστής κινδυνεύει να σκοτωθεί στις πρώτες 300-400 ώρες λόγω απειρίας. Όλοι λέμε ότι σε αυτές τις ώρες το αεροπλάνο σε πετάει και δεν το πετάς. Μετά από τις 400 ώρες και μέχρι τις 700 κινδυνεύεις να σκοτωθείς από υπερ-εμπιστοσύνη, διότι νομίζεις ότι τα έμαθες όλα. Χειριστής αρχίζεις να γίνεσαι εκεί γύρω στις 1000 ώρες.
Πώς λοιπόν είναι δυνατόν να με πείσετε ότι ένας εκπαιδευτής των 250 ωρών ξέρει τι κάνει?
Μόλις βγήκε από το αυγό και έγινε και εκπαιδευτής? Απλά σου δείχνουν και επιμένουν σε αυτά που απαιτεί η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας για τις εξετάσεις, σου δίνουν για εξέταση σε ένα εγκεκριμένο εξεταστή και ….νίπτουν τας χείρας τους. Και μην ξεχνάτε ότι περιορισμός ωρών δεν υπάρχει. Στην ιδιωτική Σχολή πρώτα είσαι πελάτης και μετά εκπαιδευόμενος. Κάποια μέρα θα ……….το πετάξεις, αρκεί να πληρώνεις.
Κατά την δική μου ταπεινή άποψη για να γίνει κάποιος εκπαιδευτής πρέπει να έχει τουλάχιστον 1500 ώρες και καμιά 10αρια χρόνια στο επάγγελμα.
Πρέπει να ζήσεις κάποιες καταστάσεις για να μπορείς να διδάξεις.
Άλλα ας έλθουμε στα δικά μας.
Η εκπαίδευση σε στρατιωτικό σχολείο έχει άλλη……..γεύση.
Από την πρώτη μέρα που βρίσκεσαι στο αεροδρόμιο σου…..κόβονται πολλά πράγματα. Κοιτάς ,ακούς και δεν μιλάς.
Η στρατιωτική εκπαίδευση έχει περιορισμό ωρών. Δώδεκα (12) ώρες, 720 λεπτά πτήσης και πρέπει να πετάξεις μόνος. Διαφορετικά ψάξε να βρεις άλλη δουλειά. Αυτό και μόνο σου φορτώνει άγχος από την πρώτη μέρα. Κάθε τικ-τακ του ρολογιού αφαιρείται από τα 720 λεπτά που έχεις στον ‘’λογαριασμό’’ σου. Κακό πράγμα να μετράει ο χρόνος…..ανάποδα. Θυμίζει ημερομηνία λήξεως.
Τα παιδιά σήμερα, από μικρά, καθισμένα μέσα στο αυτοκίνητο του πατέρα τους αρχίζουν και μαθαίνουν την κυκλοφοριακή αγωγή. Μετά έρχεται το δικό τους «όχημα» το ποδηλατάκι που θα βγουν στους δρόμους της γειτονίας να παίξουν, και μέσα από το παιχνίδι έρχονται οι εμπειρίες της οδήγησης και της οδικής συμπεριφοράς.
Βρισκόμενος όμως σε ένα αεροδρόμιο για εκπαίδευση δεν υπάρχει τέτοια πρότερη γνώση. Όλα για εσένα είναι άγνωστα. Πίστες γεμάτες αεροπλάνα και ελικόπτερα, κόσμος πάει και έρχεται, απογειώσεις και προσγειώσεις και εσύ καθισμένος σε μια άκρη σκέφτεσαι το μέλλον σου και πως θα αντεπεξέλθεις σε αυτό το που διάλεξες να κάνεις.
Και έρχεσαι σε πρώτη επαφή με τον εκπαιδευτή σου.
Είναι ο άνθρωπος που θα σε πάρει από το μηδέν για να σε κάνει κάτι. Να σε μάθει να πετάς αεροπλάνο!!!!!!! Αυτό και αν δεν είναι πρόκληση.
Είναι ο άνθρωπος από τον οποίο για τους επόμενους μήνες θα κρέμεσαι από τα χείλη του, τον βλέπεις σαν Θεό, είναι το πρότυπο σου. Άσχετα για το αν γίνεις χειριστής η όχι, άσχετα με το πόσες άλλες εκπαιδεύσεις θα κάνεις στην καριέρα σου, το πρόσωπο και το όνομα του εκπαιδευτή σου στο βασικό, δεν θα το ξεχάσεις ποτέ. Χαράσσεται στην μνήμη σου για όλη σου την ζωή. Ίσως οι αναμνήσεις που θα έχεις να είναι κακές, ίσως σε κάποιες πιο ακραίες περιπτώσεις να θέλεις να τον ξεχάσεις…
Δεν μπορείς όμως……
Είχα την ατυχία αλλά και την τύχη να έχω 2 εκπαιδευτές στην βασική μου εκπαίδευση.
Η πρώτη (άτυχη) ήταν στο Αγρίνιο.
Είναι ο άνθρωπος που θέλω να ξεχάσω αλλά δεν μπορώ. Δεν θα αναφερθώ σε λεπτομέρειες διότι δεν γράφω για να σπιλώσω ονόματα και συνειδήσεις. Μερικές ώρες (5-6 αν θυμάμαι καλά) πήγαν στράφι. Και ήταν οι πρώτες μου ώρες. Δεν θυμάμαι τίποτε από εκείνες τις ώρες. (ήμασταν 3 εκπαιδευόμενοι με τον ίδιο εκπαιδευτή.)
Το γράφω μετά από 34 χρόνια και ειλικρινά λυπάμαι.
Ήρθε η επιστράτευση, σαν λύτρωση, η μεταστάθμευση της Σχολής και ο εν λόγω εκπαιδευτής, προς μεγάλη μας έκπληξη και χαρά, δεν επανήλθε στην Σχολή.
Και ήλθε η (τυχερή) περίοδος που μας ανέλαβε ένας νέος εκπαιδευτής και σε μερικές ώρες μας έστειλε σόλο. Το όνομα του ΙΩΑΝΝΗΣ ΖΑΦΕΙΡΑΚΟΣ. Είναι ο άνθρωπος που δεν θέλω να ξεχάσω , δεν μπορώ άλλωστε. Ας είναι καλά, όπου και αν βρίσκεται.
Ένα είναι σίγουρο. Επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος σε εμάς δεν έγινε. Μάλλον ο εκπαιδευτής είχε το χάρισμα. The Midas touch που λένε και οι Αμερικάνοι.
Έπρεπε εκείνες οι πρώτες ώρες να μας χαριστούν μετά από 3 μήνες διακοπή πτήσεων.
Μετά από αίτηση μας, ο αρχιεκπαιδευτής συμφώνησε, άλλα την απέρριψε το 3ο Γραφείο. Για αυτό από τους 18 τελειώσαμε 5. Κάποιοι αδικήθηκαν, αυτό είναι σίγουρο.
Ήμασταν, μάλλον, παιδιά άλλου Θεού ……….. (δεν έχει σημασία που έγινα χειριστής, η πικρία παραμένει και ας πέρασαν…… τοοόσα χρόνια ).
Πολλοί από εσάς (ίσως) να νομίζουν ότι το L21-B είναι εύκολο αεροπλάνο για εκπαίδευση.
Κανένα αεροπλάνο με ουραίο τροχό δεν είναι εύκολο για βασική εκπαίδευση. Οι εκτροπές στην απογείωση και η προσγείωση των 3 σημείων που στην ουσία είναι μια προσγείωση απώλειας στήριξης σε χαμηλό ύψος και τα «σπασίματα» που πρέπει να κάνεις λίγο πριν ακουμπήσει στο έδαφος για να το φέρεις στην στάση που απαιτείται, ώστε να «καθίσει κάτω με τα τρία» κατατάσσουν τα αεροπλάνα με ουραίο τροχό ….στα δύσκολα αεροπλάνα.
Μην το βλέπετε έξω από το Διοικητήριο δεμένο και……..αθώο. Μην το υποτιμάτε, διότι …ντρόπιασε πολλούς.
Αν ήταν εύκολο θα έβγαιναν όλοι χειριστές.
Το Σχολείο εκπαιδευτών μπορεί να το βγάζουν πολλοί αλλά έχω σοβαρές αντιρρήσεις αν μπορούν να εκπαιδεύσουν.
Η τέχνη του εκπαιδευτού είναι η μεταδοτικότητα. Μπορεί να γνωρίζει πολλά, αλλά αν δεν έχει τον τρόπο να τα πει, τότε δημιουργείται το πρόβλημα.
Μπορεί να είναι ένας επιτυχημένος χειριστής άλλα για εκπαιδευτής δεν κάνει.
Άριστοι ποδοσφαιριστές και μπασκετμπολίστες έγιναν κακοί προπονητές.
Άσημοι ποδοσφαιριστές έγιναν μεγάλοι προπονητές.
Νομίζετε ότι οι χειριστές δεν ανήκουν σε αυτές τις περιπτώσεις? Και βέβαια ανήκουν.
Το «εκπαιδευτηλίκι» είναι χάρισμα.
It’s a gift.
Και χαρισματικούς εκπαιδευτές έχω δει λίγους.
Εκπαιδευτής για μένα σημαίνει , να βρεις τις ανοιχτές «πόρτες» του μυαλού του εκπαιδευόμενου και να εναποθέσεις την γνώση. Και αν τις βρεις κλειστές προσπάθησε να τις ανοίξεις.
Ο εκπαιδευτής πρέπει να κατεβαίνει στο επίπεδο του μαθητή και να μην περιμένει τον μαθητή να ανέβει στο δικό του.
Όπως έγραψα και κάπου αλλού, υπάρχουν και μαθητές που «δεν πάνε άλλο» και αυτούς πρέπει να τους «κόψει». Είναι πράγματι δύσκολη δουλειά να είσαι εκπαιδευτής. Έχεις να κάνεις με νέους που το όνειρο τους ήταν να γίνουν αεροπόροι και εσύ είσαι αυτός που θα πάρεις την απόφαση να τερματίσεις αυτή τους την επιθυμία. Έχεις να κάνεις με το μέλλον κάποιου νέου και οι αποφάσεις πρέπει να είναι σοβαρές και τεκμηριωμένες.
Εκπαιδευτής δεν υπήρξα, μπορώ (θα προσπαθήσω) όμως με τα λίγα “γράμματα” που έμαθα σε αυτή τη δουλειά να «μπω στα άρβυλα τους» και να δω με τα δικά τους μάτια μερικές καταστάσεις.
Υπάρχουν εκπαιδευτές που ξέρουν τι κάνουν.
Υπάρχουν εκπαιδευτές που είναι αγχωμένοι περισσότερο από τους μαθητές.
Υπάρχουν εκπαιδευτές που πραγματικά προσπαθούν διότι σέβονται αυτό που κάνουν.
Υπάρχουν εκπαιδευτές που δεν δίνουν δεκάρα αν βγει ο μαθητής χειριστής.
Υπάρχουν και εκπαιδευτές που προσπαθούν άλλα δεν μπορούν να φέρουν αποτέλεσμα.
Είναι δύσκολο πράγμα να παίρνεις ένα ανίδεο και να τον μαθαίνεις να πετάει.
Πρέπει να μιλάς αρκετές ώρες την ημέρα και στις περισσότερες φορές να φωνάζεις…… Χαλκέντερος.
Πρέπει να προετοιμάζεσαι αρκετά από την προηγούμενη για την επόμενη μέρα………… Home work.
Τι κάνω λάθος και δεν μπορεί να καταλάβει ο μαθητής?………. Αμφιβολίες.
Θα τα καταφέρει αύριο στο solo ?………………Ανησυχία.
Μετά την απογείωση αναρωτιέσαι αν το φέρει πίσω………Άγχος.
Μήπως έπρεπε να τον «κόψω»?…Δίλημμα.
Ίσως αν προσπαθούσα περισσότερο ο τάδε να μην κοβόταν……..Τύψεις.
Είναι «σφιχτός» ακόμη αλλά θα βρει τον δρόμο του……Σιγουριά στην δουλειά του.
Εγώ έκανα αυτό που πρέπει, αλλά είναι ανεπίδεκτος………..Αποφασιστικός
Αυτός ο μαθητής είναι «χέρι», πρέπει να τον προσέξω………..Διορατικός.
Αυτός είναι για τα μπάζα, it is waist of time, άλλα είναι ο γιος του τάδε…….Ισορροπίες.
Βγήκε και αυτός χειριστής……………Ικανοποίηση.
Όσους εκπαίδευσα μέχρι σήμερα τα πηγαίνουν καλά στις μονάδες τους……Καταξίωση.
Θα μπορούσα να γράψω πολλές τέτοιες καταστάσεις και συναισθήματα που αποδεικνύουν ότι το εκπαιδευτηλίκι είναι φθοροποιός κατάσταση.
Φθοροποιός για αυτούς που πράγματι ανησυχούν και ενδιαφέρονται για αυτό που κάνουν.
Για να φτάσει ο εκπαιδευτής στην ικανοποίηση και στην καταξίωση πρέπει σε καθημερινή βάση να παλεύει με όλα αυτά τα συναισθήματα και ερωτηματικά που οι μη εκπαιδευτές δεν έχουν.
Για να τα καταφέρει όμως πρέπει να έχει την υποστήριξη και την κατανόηση του γραφείου εκπαίδευσης.
Τι είναι αυτό που κάνει ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα πετυχημένο;
Η στενή συνεργασία εκπαιδευτών και 3ου Γραφείου είναι το Α και το Ω.
Είναι ομαδική δουλειά και όχι one man show.
Η αναθεώρηση και ο εκσυγχρονισμός του προγράμματος σε ετήσια βάση.
Η αυστηρή επιλογή και συνεχής αξιολόγηση των εκπαιδευτών.
Επιμόρφωση των εκπαιδευτών σε σχολεία του εξωτερικού σε νέες μεθόδους.
Η προμήθεια νέων μέσων διδασκαλίας.
Η μετάφραση πρόσφατων βιβλίων όλων των μαθημάτων ώστε εκπαιδευτές και μαθητές να συμβαδίζουν με την εποχή.
Η προσεκτική και υψηλών προδιαγραφών επιλογή υποψηφίων. Σε αυτό το τελευταίο θα μπορούσα να γράψω περισσότερα άλλα φοβάμαι ότι θα θίξω καταστάσεις και κακώς κείμενα και δεν θα το κάνω. Όποιος κατάλαβε….. κατάλαβε.
Ο εκπαιδευτής δεν είναι απλά ο άνθρωπος που θα σε μάθει να το απογειώνεις και να το προσγειώνεις. Είναι αυτός που πρέπει να σου εμφυσήσει τον επαγγελματισμό την σοβαρότητα και την πειθαρχία που απαιτεί το νέο σου επάγγελμα. Είναι αυτός, διότι είναι ο πρώτος, που πρέπει να σου επισημάνει τις πίκρες αυτής της δουλειάς που είναι περισσότερες από τις γλύκες. Είναι αυτός που θα σε πάρει από τον παιδικό σου κόσμο που πετούσες στα σύννεφα και θα σε προσγειώσει στην πραγματικότητα. Είναι αυτός που θα σε μάθει να σκέφτεσαι και να ενεργείς σωστά και γρήγορα. Είναι αυτός που θα σε μάθει να διαβάζεις και μετά να ρωτάς. Είναι αυτός που θα σου εξηγήσει και πρέπει να σου δώσει να καταλάβεις ότι αυτό το «πράγμα» ….σκοτώνει. Ότι δεν είναι παιχνίδι, και το πιο βασικό από όλα ότι το πτυχίο του χειριστή δεν είναι δώρο αλλά προνόμιο.
Pilots license it is not a gift, it’s a privilege.
Ένα προνόμιο που το κέρδισες και τους τρόπους για να το διαφυλάξεις.
Αυτός είναι ο λόγος που την ονομάζουμε βασική εκπαίδευση, διότι είναι οι βάσεις, είναι τα θεμέλια του χειριστή.
Για αυτούς τους λόγους δεν τον ξεχνάς, για αυτούς τους λόγους είναι το πρότυπο σου και ποτέ μην ξεχάσεις κάθε Χριστούγεννα να του στέλνεις μια ευχετήρια κάρτα και ένα ευχαριστώ για αυτό που έγινες.
Και αυτός, να το ξέρετε,θέλει να βλέπει αυτές τις κάρτες κάθε χρόνο για να ξέρει ότι αυτούς που έκανε χειριστές τον τιμούν , είναι ζωντανοί και τον θυμούνται. Αυτή είναι πραγματικά η καταξίωση του εκπαιδευτή.
Να είστε όλοι καλά.
Στέφανος Άτσαλος.
29 Ιουλ. 08
Σημείωση.
Οι 2 τελευταίες παράγραφοι, περί ευχετήριων καρτών, ήταν κάτι που άκουσα από έναν βετεράνο εδώ που ζω. Μου έλεγε…..
«Γνωρίζω, είπε, πόσους έβγαλα και είναι η μεγαλύτερή μου χαρά κάθε Χριστούγεννα να μετρώ τις κάρτες τους. Τις περιμένω, για να βλέπω ότι όλοι είναι καλά. Δεν έχω άλλη επικοινωνία μαζί τους. Πριν 2 χρόνια μια κάρτα δεν ήρθε……….κατάλαβα….»
…..μου είπε και γύρισε το κεφάλι του αλλού και δεν είπε άλλη κουβέντα….!!!
